|
 Alalá
das Mariñas
Teño unha casiña branca
na Mariña entre os loureiros.
Teño amores, teño barcas
e estou viviondo no ceo.
Ailalelo, ailalalo...
Adios á miña casiña
portelo do meu quiteiro
auga da miña fontiña
sombra do meu laranxeiro.
"Este alalá é, como
tódolos alalás, un canto dilatado, de ritmo
libre. A min sempre me gustou interpretalos, pola súa
fondura e forza e, concretamente este, polo telúrico
e arcaizante. O título desde diisco é precisamente
un verso desde Alalá das Mariñas que Santalices
deu a coñecer: "Estou vivindo no ceo".
O arranzo desnrolase a partir dunha melodía armenia
que nos ensinou Ashot Ayvazian e que, curiosamente, ten
moitas semellanzas co alalá, deixando claro, unha
vez máis, que nesto da música tradicional
as fronteiras están moi diulídas."
Nacho Muñoz: teclados
Quico Comesaña: arpa
Margarigo Joukova: violochelo
Edita Shoulman: violín
Xosé Manuel Budiño: gaita
Uxía: voz
A
Laranxa
A laranxa foi á fonte
e o limón foi atrás dela
A laranxa trouxo a ola
e o limón trouxo a panela
E a ruliña que non merendou
caeu no lanço e ela alá ficou.
Dame un abrazo -cousa que non faço-
dame un beixiño -cousa que non dou-
dame un abrazo -cousa que non faço-
dame un beixiño -e eso dou e dou-
A laranxa foi á fonte
e o limón foi atrás dela
A larnaxa bebeu auga
e o limón ficou sen ela
"Peza tradicional recollida en Rubiós
(As Neves) no ano 1989 polos grupos Leilía e Xalgarete,
que servía de soporte a un xogo bailado traído
polos canteiros portugueses que ían traballar á
zona das neves. Esta é unha das primeiras cancións
que eu escoitei cantar a Felisa (do grupo Leilía)
e a elas preciasamante quería dedicar esta versión,
pora súa sebiduría e por deleitarme tantas
e tantas veces cos seus cantos."
Nacho Muñoz: teclados
Quico Comesaña: mandola
Margarita Joukova: violonchelo
Carlos Castro: precusión (cencerros, rototóms,
bombo, cunchas, colgantes)
Quim Fariña: violín
Júlio Pereira: maracas
Uxía: voz
Voume
eu, fermosa
Voume eu, fermosa para el-Rei
por vos, ú for, penada irei
de amor, de amor, de amor
por vos, señor, de amor.
Voume eu a la Corte morar
por fox, ú for hei de penar
de amor, de amor, de amor
por vos, señor, de amor
E se vos non vir que farei
por vos, ú for, penada irei
de amor, de amor, de amor
por vos, señor, de amor.
"Este é unha composición
de X. Paz Antón sobre un texto do xoglar Pero Eanes
Solaz que eu gravei no meu primeiro disco (1985). Agora,
dez anos despoios, fago unha revisión partindo dun
arranxo de Quico Comesaña."
Quico Comesaña: arpa
Nancho Muñoz: teclados
Margarita Joukova: violochelo
Edita Shoulman: violín
Uxía: voz
Túa
nai é meiga
Eu chorei, chorei
o domingo á tarde
que veña Lorenzo
que digha a verdade.
Que digha a verdade
pero con cautela
túa nai é meigha
teño medo dela
Teño medo dela
e ela non me come
túa nai é meigha
teu pai é mal home
"Pasodoble de Folgoso" recollido
polos grupos Leilía e Brincadeira na aldea de Folgoso
da Terra Alta de Montes (Pontevedra) no ano 1991. Esta peza
é un exemplo de como a transmisiónoral aínda
pode funcionar na actualidade. Cántase na Casa das
Crechas a modo de himno indiscutible e popular. Con esta
versión quero agradecr a xente das Crechas (Vítor,
Júlio, Pilitos, Mario, Branca e Pedro) o seu apoio
constante e o calor co que sempre me acolleron nesa baiuca
de Compostela."
Nacho Muñoz: teclados
Quico Comesaña: mandola
Quim Fariña: violín
Carlos Castro: percusións (bombo, rototóms,
pandero, pratos, pandeireta, pandeira)
Margarita Joukova: cello
Edita Shoulman: violíbn
Xosé Manuel Budiño: punteiros, gaita
Uxía: voz
Geen
God
Trazia consigo a graça
das fontes quando anoitece
Era o corpo como un rio
en sereno desafio
com as margens queando desce.
Andava como quem passa
sem ter tempo de parar.
Ervas nascian dos passos,
crescian toroncos dos braços
quando os erguia no ar.
Sorria como quen dança
E desfolhava ao dançar
o corpo que lhe temia
nun ritmo que ele sabia
que os deuses devem usar.
E seguia o seu caminho,
porque era un deus que passava
Alheio a tudo o que via,
enleado na melodia
duma flauta que tocava.
"Este poema pertence a un dos mellores
e máis delicados libros de poemas que eu coñezo:
"As maos e os frutos". o Seu autro, Eugénio
de Andrade, é un dos grandes poetas vivos do noso
país veciño. Júlio Pereira e eu compartinmos
esa devoción e tratamos de reflexala nesta canción
que nos presenta a un deus sensual, ligado á natrueza:
o Green God."
Nacho Muñoz: piano
Uxía: voz
Verdes
são os campos
Verdes são os campos
Da cor de limão
Assim são os olhos
Do meu coraçon
Campos que te estendes
Con verdura vela
Ovelhas que nela
Vosso pasto tendes
De ervas vos mantendes
Que traz o verão
E eu das lembraças
Do meu coração
Isso que comeis
Não são ervas, não
São graças dos olhos
Do meu coração
"Non podrería ser outro que
Jose Afonso o responsable de poñer música
a este fermosísimo poema de Camôes, porque
el, da mesma maneira que o poeta, foi capaz de subir ás
máis altas torres do lirismo sen cair na sensiblreía,
"-estar eróticamente "a prixoes baixas
atado" e ter no "alto pensamento" e a sua
naturalissima complementarieadade-", segundo palabras
de Eugénio de Andrade. A nosa versión pretende
rendir homenaxe a este tándem de luxo: Camôes
e Jose Afonso."
Nacho Muñoz: Teclados
Quico Comesaña: arpa
Margarita Joukova: cello
Edita Shoulman: violín
Xosé Manuel Budiño: gaita
Kepa Junkera: acordeón diatónico
Uxía: voz
Aquestas
noites tan longas
Aquestas noites tan longas
que Deus fixo en grave dia
por mim, porque non as durmo
e ¿por qué non as facía
no tempo en que o meu amigo
soía falar conmigo?
¡Porque as fixo Deus tan grandes
non podo eu durmir, coitada!
E de cómo son sobexas
quixérame outra vegada
no tempo en que o meu amigo
soía falar conmigo.
Porque as fixo Deus tan grandes,
sen mesura, desiguais,
se eu as durmire non podo,
¿por qué non as fixo iguais
no tempo en que o meu amigo
soía falar conmigo?
"Quintas-Canella é un dos músicos
que, alá polos setenta, alviscou camiños moi
interesante para musicar textos propios e do século
XIII (literatura galaico-portuguesa). Quixen rescatar dun
inxustificado esquecimento unha das súas máis
atinadas composicións sobre un texto do xoglar Juiao
Bolseiro, trovador da soedade e do amor, poeta de alcoba,
que nesta cantiga de amigo lamenta a enorme duración
das noites na ausencia do seu amigo.
Eu quixen facer unha semiadaptación a un galego máis
actualizdo para facer máis comprensible a mensaxe
do xoglar."
Quico Comesaña: mandola
Nancho Muñoz: teclados
Quim Fariña: violín
Kepa Junkera: trikitixa (acordeón diatónico
vasco)
Carlos Castro: precusión (derbuka, bombo, pandereta
árabe -daf-, crótalos)
Edita Shoulman: violín
Margarita Joukova: violonchelo
Uxía: voz
Canto
de Nadal
O día do nacemento
da Virxe saeu un neno
detente o sol
que soen ese violíns
que alegran ó mundo
que naceu o amor.
Ai, qué neno tan bonito
qué cariña tan galana
detente o sol
é tan rubiño coma ouro
branco coma prata
a flor de Belén.
O neno ten catro anos
vai andando para cinco
detente o sol
que soen eses violíns
que alegran ó mundo
que naceu o amor.
"Esta adaptación dun fermoso
canto de nadal recollido por Dorothe Schubarth e Antón
Santamarina no seu Cancioneiro Popular Galego (Vol. II -
Festas Anuais) é unha mostra palpable da calidade
da nosa música tradicional, potenciada neste caso
polo talento de Nacho Muñor reflexado neste arranxo."
Nancho Muñoz: teclados
Margarita Joukova: violonchelo
Uxía: voz
Millo
Verde
Millo verde, millo verde
ai, millo verde mazaroca.
A sombra do millo verde
namoreime dunha moza.
Millo verde, millo verde
millo verde, miudiño
A sombra do millo verde
namorei un rapaciño.
Millo verde, millo verde
millo verde, folla larga
A sombra do millo verde
namorei unha casada.
Mondadeira do meu millo
mondai o meu millo ben
Non olleis para o camiño
que a merenda xa alá ven.
"O archicoñecido Milho Verde,
afrontámolo Nacho e ou como un reto e, cunha total
libertad e contando coa axuda inestimable de Gema Corredera,
fixemos unha versión máis deste clásico
da música popular."
Nacho Muñoz: piano
Gema Corredera: voz moruna/coros
Uxía: voz
Suite
de Bembibre
Devólveme o corazón
Devólveme o corazón
que mo levaches prendido
nos frecos do teu mantón.
Devólveme o corazón.
Da miña xanela á túa
vai unha legua de area
do meu corazón ó teu
vai unha grosa cadea.
Por que non hei de cantare
Por que non hei de cantare
porque n'hei d'andar alegre
mentras non teño pesare.
Perdín o meu refaixo
perdín o meu refaixo
perdín o rodo del
mira Pepa,
perdín o rodo del.
Meu marido traem'outro
que eu darei conta del
mira Pepa
que eu darei conta del.
Arriba, meu pau de pino
por debaixo Vieiteiro
adeus nenas de Bembibre
que vou ve-las de Couceiro.
Perdín o meu xustillo,
perdín o meu xustillo
perdín o cordón del
mira Pepa,
perdín o cordón del.
Meu marido traem'outro...
Adios, hasta mañanhe
adios, haasta mañanhe
adio-los que se quedan
adio-los que se vanhe.
Perdín o meu refaixo....
"Esta suite consta de dúa partes.
A primeira é de autor e a segunda é tradicional.
A idea de unir ámbalas dúas pezas é
de Nacho Muñoz, ó igual que os arranxo para
teclados, arpa e corda.
Devólveme o Corazón
A primeira é unha composición de X. Paz Antón
que eu xa tiña gravada no disco "A estrela de
Maio", do grupo Na Lúa e que recobra vida nesta
nova visión de Nacho Muñoz, incorporándoa
a esta suite de Bembibre.
Por qué non hei de cantare
Difícil de abordar esta peza tradicional, grandiosa
na súa interpretación "A capella",
esta versión é unha tentativa de arroupar
instrumentalmente esta outra alfaia da nosa música
tradicional"
Nacho Muñoz: piano/teclados (timbal
sampler)
Quico Comesaña: arpa
Margarita Joukova: violochelo
Edita Shoulman: violín
Uxía: voz e pandeireta
Senhora
do Almortão
Senhora do Almortão
ó minha linda arraiana.
Virai costas a Castela
Não queirais ser castelhana
Senhora do Almortão
A vossa capela cheira
Cheira a cravos, cheira a rosas
Cheira a flor da laranjeira
Senhora do Almortão
Eu pro ano não prometo.
Que me morreu o amor
Ando vestida de preto.
"Dunha zona de Portugal interesantísima,
musicalmente falando, procede este canto de sentimentos
raiano-relixiosos.
(Para Marisa e Chuco)."
Quico Comesaña: mandola
Nacho Muñoz: piano
Casrlos Castro: tabla, efectos
Uxía: voz
Entre
nós
Aquí vin, aquí cheguei
aquí me mandaron vir
aquí está o meu corazón
se o queren recibir.
"As veces, nos estudios de gravación,
prodúcense momentos moi especiais e creativos, propiciados,
sobre todo, polo bo ambiente que se teña creado arredor
dunha gravación. A este estado de calma e sosego
necesarios para traballar teñen contribuído
todoa a xente de TRAK (Alberto, Cristina, Rosa María,
Fran Gude (galego tamén), e moi especialemente, Andrés
Vázquez, de quen recibimos toda a axuda e coraxe
necesarios, o sorriso, as palabras de alento e o seu talento.
¡Gracias!.
O apéndice deste disco, é o resultado dun
deses bos momentos, xa nas mestura, cando fixemos, Gema,
Júlio e eu, de maneira distendida e moi relaxada,
esta canción, para resumir o que foi o espíritu
deste disco."
Julio Pereira: guitarra cústica
Gemma Corredera: voz
Uxía: voz
|
Probablemente
un dos mellores e máis coñecidos discos desta autora.
Contén pezas tradicionais recollidas por varios grupos,
pezas de orixe portugués, ou pezas de autores xa conhecidos
(Joao Afonso, Quintas Canella, Júlio Pereira). Algunhas
delas son versións de grabacións anteriores da mesma
cantante, ben en solitario, ven co grúpo Na Lúa.
Aparecen tamén músicos que posteriormente serían
moi coñecidos como Kepa Junkera, Quim Fariña, Quico
Comesaña, Xosé Manuel Budiño... 
