LETRAS

Fuxan os Ventos

Queremos cantar,
quremos berrar,
coa forza da fe,
que a nosa Galicia,
aínda está de pe.

Fuxan os ventos
dos agoreiros,
dos vinculeiros,
de tempos vellos;
¡Fora lembranzas,
tepedas noites
que esfaragullan
os tempos de hoxe!
veñan os homes
rexos e fortes,
cos ollos limpos
traballadores,
que espallen xuntos
sin refolgar,
o desenrolo
do noso fogar.
Mirade pra diante
sempre sin medo
nenos e nenas
mozos e vellos
Galicia enteira
que eiquí representa
esta xuntanza de Mondoñedo

Anque choren os campos,
na sua orfandade,
morran solos os vellos
afogando as penas;
anque non sone a gaita
nas romerias,
fuxan mozos e mozas
á terra allea.
No fondo da ialma
do noso pobo,
latexa a forza dun mundo novo.
Por eso queremos cantar...

Fuxan os ventos...

RECITADO:
Co traballo, a xuntanza i a fé
coas escolas, leiros, prados i o mare
queimaremos penas mortas hastra o fin
o carón desta esprenza
que xa brila nesta terra: Loitaremos.

Lelo

Pra onde vas Lelo
co aro de ferro
no día que fai
de mañá cedo.
E un cabás novo
e uns libros vellos,
nos zocos anos
de lama cheos
Vou a sere outro
pra aquil cortello,
de días de escola,
iste é o primeiro.
Hei estudiar
temos maestro
pra que mañá
seña home feito.
¿Como che foi?
Conta meu neno
de certo que hoxe
xa trás proveito
Bah! Non é nada, eu non o entendo
poia abofellas, que no meu testo
non sei que fala o meu maestro
Dí que vostede, chamase: abuelo,
miña mai: madre, e o chan: el suelo
Tamén zorrega capós a eito,
se dís que é mouro en ves de negro.
Mañan a escola non vou de certo.
Eu non entendo, non vallo pra eso.
Falas estranas, estranos lerios.
Do meu non falan. Falan de lexos.
Pra endurecere as maus no leiro
ainda non compre ise maiestro.

Canción para escribir mañá

Dixeronme de neno cando era
namais que vento e fume dado ó vento.
Sen sempre un alma pura, un sentimento
de rosas e de estrelas, primaveira.
Unhos anos dispois ó sé-lo inferno
dun bosco escomenzando a abrirse á vida
dixeronme: Neno, a vida eche moi dura,
moi sofrida
despois da primaveira, ven o inverno.
Agora pola terra camiñando,
loitando coa vida, en contra da vida,
non ollo mais que pranto e xeada
Ninguén me dice nada.
Vou andando, silandeiro,
pola chaga compartida,
porqué non me dín nada...?

Canto de cego

Este velliño que vedes cantando
de entrambos ollos da cara cegóu,
mais por agora vaise gobernando
gracias outro ollo que aínda lle quedóu.
Todas istas cousas contáronme a mín
volvendo da feira de Portomarín,
con outras cousiñas que eu vos contaréi,
si falsas ou certas eu no volo sei.
Como son cego e falto de vista,
cando unha moza me ven a falar
pra coñecere si é gorda ou é fraca
teño por forza que as maus apelar.
E teño ouservado que as hai que se rin
e outras máis pouquiñas que fuxen de min,
a maior parte delas chaman polas mais
ou chaman baixiño e arrimanse mais.
Ana Marica quedóuse soliña
cando pra Cuba seu home marchou
e tal disgusto pillóu a rapaza
que gravemente a coitada enfermóu
E solo quería que a fora coidar
un primo que tiña no mesmo lugar
e logo dicía xa cando sandóu:
gracias és freguiñas que Manoel me dou.

Labregos

Toda a miña xente
de labregos foi
xunguidos a terra
con xugo de boi.
Meu pai é labrego,
labrego nacéu,
e labra nos eidos
traballando a treu.
Meu pai e labrego,
labrego nacéu,
Meu pai é labrego
sin terra de seu.
Meu pai é labrego,
labreguiño eu son;
pasaréi a vida
xunguido ó terrón.

Irmaus

Camiñan o meu rente moitos homes,
non os ceñezo. Sonme estrano.
Pero tí que te alcontras alá lonxe,
mais alá dos desertos e dos lagos,
mais alá das sabanas e das illas,
coma un irmau che falo.
Si é tua a miña noite,
si choran os meus ollos o teu pranto,
si os nosos soños son iguales,
coma un irmáu che falo.
Anque as nosas palabras sexan distintas
e tí negro i eu branco,
e tendo semellantes as feridas,
coma un irmáu che falo.
Por enriba de tódalas fronteiras,
por enriba de muros e valados,
si os nosos berros son igoales,
coma un irmáu che falo.
Común témo-la patria,
común a loita ambos,
a miña amu che dou,
coma un irmáu che falo.
Se sintes en probeza,
se sofres inxusticia,
se cheo de rabexa
encirras á cobiza
do teu peito o can,
pra tí chea de forza
vai miña mau, irmán.

No escuro

¡Noite diante dos ollos!
¡Noite no pensamento!
¡Costa enriba caindo,
sen ver onde tropezo!
Soio unha espranza,
o raio aceso
dunha estreliña
que brila ó lexos.
¡Esquencido dos fillos!
¡Burlado dos alleos!
¡Afundido na sombra!
¡Magoado polo peso
dunha xusticia en feira
escrava do diñeiro!
Soio un consolo
pon no meu peito
a lus da estrela
que brila o lexos.

O afiadore

Traigo la roda de la molandeira
pra afiarlle a aquel que queira
e a todos lles cobro igoal
por navallas tres perriñas
e por tixeiras un rial.
Dalle na roda,dalle madeira
pra a fiare a aquel que queira
eu cuchillos, eu navallas, eu tixeiras.
Cuando salí de Galicia,
a correre el mundo enteiro
fui por grandes ciudades
con ventanas e balcoes.
Cuando salí de Galicia,
salí bien acompañado,
dunos cuantos haraganes
como los que tengo al lado.
Viña decindo unha nena
no coche de Travadense
que pra ser bon paragüeiro
hai que nacer en Ourense.

Compañeira

Nesta noite escura e bretemosa
na que vai camiñando o noso esprito
vese un raio de sol, vese unha rosa
que abrirá, no mencer, novos camiños.
Compañeira nos dias de tristura,
compañeira nas noites de esperenza
paso a paso de alento de tenrura,
pedra a pedra no mundo a nosa casa.
Racharemos cadeas que nos prenden,
e faremos fuxi-la treboada
falaremos de amos coa nosa xente,
pra viviren con nosco a mañá crara.

Alalá da pena

Ai, vállame Dios, cómo chove esta moite,
Ai, vállame Dios, que lostrexos se ven,
Pedrisca nos campos de Vilar de Fortes.
Ai, millo milliño do meu corazón.
Quen ten amores non dorme.
Eu tamén antes eisí faguía,
e agora que non os teño,
durmo sempre, de noite e de día.
Os amores quitan sono,
e eu sen eles
xa non teño dono.

Miña nai

Miña mai por me casare
ofreceume canto tiña,
e agora que me casei,
pagóume cunha galiña.
Miña mai por me casare,
ofrecéume unha becerrae,
e agora que me casei,
díxome que lle morrera.
Miña mai por me casare
ofrecéume tres ovellas,
unha manca, outra torta,
outra cega e sin orellas.
Miña mai por me casare
ofrecéume un año tolo
e agora que me casei,
dixo que o comera o lobo.
Miña mai por me casare
meu pai por me dá-lo dote,
armaron unha regueifa,
rompéronlle os pes o pote.
Teño pena é alegría,
teño dous males a un tempom,
cando a pena me mata,
a alegría dame alento.

O aradiño

Labrado da miña mau
fixen coa miña navalla
un aradiño de pau.
Leva timón e chavella
e unha rella furadora
feita cunha lata vella.
Ten orelleira, rabela
tan luída e rematada
que mamola mirar pra ela.
O meu arado e tan feito
que pode incruso esfender
labradíos a barbeito.
Teño xa que darlle estreno
ó meu arado arador,
ó meu arado pequeno.
E non sei ónde hei de ir
buscar os bois que preciso,
buscar os bois pra xunguir.

O lobo

Por unha noite de séculos
corrian tres feros galgos,
tres feros galgos da noite
afiados coma dardos.
Un lobo de ollos de lume
tras deles iba avanzando;
levaba luz nos seus ollos,
luz de días agardados.
Entrando en terra de soños,
iban os soños cantando;
Corre, lobo de esperenzas,
brinca muros e valados,
que eses tres galgos de noite
queden vencidos e escravos.
Ponte de luz as estrelas
con nova forza alumaron;
os galgos corrian ben,
mais o lobo iba enirado
e nun recanto de lume,
matounos de tres zarpazos.
E os rios cantarona coro
un canto nunca cantado
o horizonte abríuse en cantígas
por un craro navallazo,
e u ceo foi outra vez
un ceo azul e mais branco.

DATOS TÉCNICOS