Actualizado: 7/02/2004

 

 

ENTREVISTA CON OS CEMPÉS

Autor: Ángel Varela. Foto: Xurxo Lobato
Fonte: La Voz de Galicia. 6 de Febreiro de 2004. Suplemento Fugas.
Notas: -

Os Cempιs. Foto: Xurxo LobatoÓ contrario de moitos grupos folk, non teñen cara de concentración cando tocan. Asombrosamente tamén para o mundo musical onde se moven, incluso se permiten beber cervexa no escenario. Polo menos así o fai o seu cantante no vídeo do novo disco. Este showman aplica incluso conceptos xa clásicos no rock (non así no folk galego) como chimparse de xeonllos diante do gaiteiro ou correr polo escenario a modo de Mick Jagger autonómico. Responden por Os Cempés desde que en 1993 editaron o seu primeiro disco, gravado en vivo. Máis de dez anos despois publican o cuarto, tamén en directo. O dito, son un grupo raro, afortunadamente, dentro do folk galego.

— Empezaron no medio do último bum comercial do folk galego, a mediados dos 90.

—Antón Varela: A verdade é que somos contemporáneos de compañías como Boa Music, ós que coñecimos na presentación do primeiro disco de Berrogüetto, e tratamos con eles a gravación do primeiro dis co nun segundo. O punto de partida foi ese, o de facer o disco.

— E a idea inicial era...

—A. V: Organizar un pouco o que facíamos nos bares...

— ¿Pero o grupo xa tiña batería, guitarra e baixo eléctrico, por exemplo?

—A. V: Non, a primeira formación era distinta...

— Máis tipo Milladoiro...

—Óscar Fernández: Era tradicional completamente. Tambor, bombo, gaita...

— Tipo Muxicas...

—A. V: Si... pero sen pretensións de ter unha representación exacta da tradición, aínda que había temas recollidos por nós, non era a nosa obsesión, senón que tocabamos as pezas como fosen xurdindo.

— Pregunto isto porque o voso último disco ten un pouco un carácter de grandes éxitos dos bares tocados a un ritmo moi potente e moi eléctrico, outra cousa que distingue a Os Cempés de moito do panorama musical galego. Aí están «Sara, sariña», «A Carolina», «Cantarela dos Bares»...

—A. V: Home, todos o s nosos discos son así, creo. Teñen un sesenta por cento de bailar e un corenta doutras cousas.

— A min o que me sorprendeu foi a actitude chamémoslle rock que ten o disco, e que contrasta coa maioría das gravacións que os grupos de folk adoitan facer en Galicia.

—O. F: O mellor os arranxos son máis parecidos os que se fan na escena galega, pero con instrumentos máis contudentes.

— ¿E non cren que a actitude tamén inflúe? O cantante do grupo (Serxo Ces sonríe a modo de recoñecemento) métese co público, conta chistes, berra... É o máis parecido a Mick Jagger que hai nos escenarios galegos. Non se pon a recitar poesías, a evocar pasaxes da súa infancia na aldea ou a recordar como compuxo a canción de turno no medio dos Ancares... Digo todo isto porque me parecen o grupo folk profesional con menos características «folkies» que coñezo.

—Serxo Ces: O que pasa é que tamén o feito de levar unha batería e unha guitarra eléctrica serve para que te clasifiquen.

Óscar Painceiras: Pero aínda que cambiase moito a formación, e falo como uno dos que chegaron ó grupo máis tarde, se miras os arranxos, as tripas da música, son como os de hai dez anos. O que pasa e que están arroupados con outros instrumentos. Para min os arranxos son a man esquerda de Óscar (Fernández) no acordeón, xa que con ela é coa que che rompe os esquemas.

— ¿Non pensades que non se fan, ou se fan moi poucos, discos para bailar en Galicia?

—Ó. F: ¿Agora mesmo? Non sei... nós o que intentamos é ser diferentes... Unha que xa o somos, sen máis, porque o fío conductor musical que hai entre nós é moi delgadiño. O único é a música tradicional na que nos inspiramos. Ademais pasa unha cousa na música galega: hai moitísima variedade musical. Non pasa como noutras músicas tradicionales, nos que hai tres tipos de ritmos. Na música galega hai moitos máis.

— O que tampouco hai en exceso en Galicia son discos en directo.

—Ó. F: Moitos non hai...

A. V: Nós con este disco o que fixemos é unha homenaxe a nós mesmos. Despois de dez anos volvemos facer un disco en directo. Como cando empezamos, xa que tamén comezamos cun álbum en vivo.

— ¿Por que sendo de Ferrol gravaron o disco a Vigo?

—Ó. F: Pois porque o auditorio do concello de Vigo era a única sala que nos gustaba que estaba libre. Ademais deixáronola gratis, un tema moi importante cando fas unha producción. En Ferrol, que sería o lugar ideal para nós, non hai, porque o teatro Jofre está en obras. Despois démonos conta de que nunca tocáramos en Vigo...

— E a primeira vez que tocan é para gravar un disco... ¿como é o de gravar un álbum en directo? Refírome a que neste tipo de traballo non hai unha volta atrás. Non é como gravar nun estudo, onde se pode repetir un tema moitas veces.

—A. V: A verdade é que moita volta atrás non hai... (risas). Se o erro é moi gordo non hai nengunha.

— Aí nda que hai directos onde se fai un gran labor de producción no estudo e cambianse un montón de cousas gracias a tecnoloxía.

-Ó. F: Hai discos que non sei como permite a lei que o disco poña que é en directo. Nós retocamos pequenas cousas...

— ¿Subiron moito o volume do público, como fan nalgúns discos de rock para que pareza que a xente está berrando de pracer todo o tempo?

—(Risas) Ó. F: Home, iso faise tamén porque é moi difícil que os micrófonos recollan os gritos do público, posto que están dirixidos a gravar a música, que está a un volumen altísimo. Sería necesario que a xente berrase moitísimo para que o seu volume se puxera por enriba dun grupo. Pero vamos, no noso caso respectamos os berros do público que había. Non puxemos xente gravada nun partido de fútbol (risas).

— ¿E se os dous concertos que serviron para facer o disco non saísen ben, editarían igualmente a gravación ou gardaríana nun caixón?

—Ó. F: Non, non, porque despois dos cartos que hai que gastar para facer a gravación, o disco hai que sacalo igual. O que pasa é que si que estábamos un pouco acojonados... Todo o mundo alí... O equipo de sonido, o equipo de vídeo... Ti algo de carga tes... o que pasa é que cando empezas a tocar xa te esqueces, porque tocas para o público.

— No que si seguen a pauta dos grupos galegos é na súa escasa sorte coas empresas discográficas, posto que con Boa Music non tiveran unha relación moi fluída.

—Ó. F: A verdade é que o mundo das discográficas é incrible. Por exemplo, en Boa non se enteraron ata o final do que costara o disco anterior (titulado Circo Montecuruto). Recibimos unha chamada un día dicindo «estamos haciendo las cuentas del disco y esto es mucho. No vamos a poder invertir nada en promoción».

— ¿Non fan un presuposto ó que hai que axustarse como o resto das empresas?

—Ó. F: É que nin sequera fixemos un contrato para facer ese disco. Non existe. E iso que eu estiven seis meses dedicado exclusivamente a ese disco, xa que deixei o traballo para facelo. Foi unha cousa moi rara. Tamén hai que dicir que o primeiro que fixemos con eles vendeuse moi ben e llo dimos xa gravado e feito. Creo que se venderán cinco ou seis mil discos en Galicia e gastamos menos de 300.000 pesetas en el.

— Ademais para o disco anterior, «Circo Montecuruto», fixeron unha xira cun espectáculo moi orixinal no 2001.

—Ó. F: Preparamos un espectáculo moi potente con actores, malabaristas, decorados de circo... Formábamos un teatrillo en escena imitando a un circo.

— Parece que esa foi a súa etapa Pink Floyd. Primeiro estiveron seis meses na gravación do disco e despois montan un espectáculo para o directo. ¿Canta xente eran en total?

—A. V: Unhas vinte personas, e todas a nosa conta.

— ¿E cal foi o resultado?

—Óscar Paniceiras: Era un luxo tocar de esa maneira.

A. V: Saía, por exemplo, un cempés xigante que movía ó publico e para o cal facían falla vinte personas para meterse dentro. Pero cansámonos.

Ó. P: Era moito tempo de traballo e pouca recompensa.

— ¿Pero onde tocaban?

—A. V: Era case sempre o aire libre, pero non se aproveitou para levalo a máis sitios, porque tampouco era un espectáculo caro.

— Parece moi interesante e moi vendible. ¿Ían con un camión no que levaban todos os decorados necesarios?

—Ó. F: Si, a idea era facer un espectáculo musical e audiovisual. Ademais dos actores e os malabaristas, tamén había proxección de imaxes.

— Era unha especie de Sargent Pepper galego.

—Ó. F: Bueno, o disco serviu de desculpa para facer cousas que queríamos e nas que había xente botando lume pola boca ou facendo estriptís, por exemplo. En definitiva, un montón de traballo, e todo sen nengún tipo de apoio promocional.

Óscar Paniceiras: Ademais currábamos manualmente todo. Non é que contratásemos a unha empresa para facer as cousas. Faciámolo todo nós. Tres meses antes de presentar o espectáculo xa estabamos traballando e ensaiando cos actores e malabaristas, en plan «cando demos este acorde tes que caer xusto aquí». Alá onde fumos, a xente respondeu moi positivamente.

— O espectáculo non tivo sorte cos promotores.

—A. V: Entramos nun mercado moi grande e que nós non controlamos, pero en Galicia ¿cantos millóns de pesetas se poden gastar no verán en festas?

Serxo Ces: A unha orquestra de verbena, con todo o meu respecto para eles, se lle pode pagar dous millóns e medio de pesetas, pero a un grupo galego... Non deixamos de ser como uns cativos que van tocar.

A. V: Aí si que faltou promoción. Non apoio institucional, senón que alguen o vendese ben.

Ó. P: Incluso se fixera un vídeo para presentar o espectáculo, no que había un resumen de todo o que se facía.

— ¿E despois de protagonizar este tipo de iniciativas, non botan en falta un maior sentido do espectáculo na música galega? Porque as veces parece que hai algunha xente máis atenta a ver se a gaita se toca dunha maneira ou outra que a pasalo ben nun concerto.

—A. V: Home, eso é un extremo. Hai grupos que de cada concerto fan unha explicación antropolóxica, e eso acaba relegando a este música ó museo.

— Parece que hai músicos que están actuando para outros músicos.

—A. V: O que pasa as veces é que queren representar o que che contou a vello na aldea. As veces non hai traducción a actualidade e eso é unha mochila moi pesada. Como pedagoxía é estupendo, pero como espectáculo non.

— Ademais que o folk tórnase moitas veces excesivamente serio. Os que están enriba dun escenario parecen que están tocando a Wagner e non pezas destinadas a facer disfrutar á xente.

—Ó. F: Hai algúns moi sesudos.

— ¿Non cren que no folk, a pesar de estar destinado a dar espectác ulo, trátase todo co ceño moi fruncido?

—S. C: Pois eu creo que hai que rirse como o primeiro día.

— ¿E que opinan dese rumor seguramente malintencionado que di que no mundo da música galega hai moitos músicos que non se poden ver?

—Ó. P: Home, sempre hai algún raro, pero nós non temos problemas con ningún. Bueno so con un (miradas cómplices e risas).

A. V: E que hai que diferenciar a xente que está obsesionada coa música de forma pura, e que daquela entran en debates que son musicolóxicos, e que parece que falas de divinidades, aí hai xente que está moi mosqueada unha con outra. Pero a xente que ve a música como algo libre, no que cada un fai o que lle da a gana, soe ben ou mal... pois se hai respeto... non hai ningún problema. Se me colles ti a pandeireta e comezas a tocar, eu non che digo 'suena mal, no tienes respeto pola tradición' (risas). Hai xente que si cho diría.

Voltar o índice de Artigos

 

SECCIÓNS



(c) 2001 Ravachol - proxecto desenrolado dentro de galego21.net
Contacto:
ravachol@ravachol.org